Kontakty


Naugarduko 76, LT-03202 Vilnius
Tel.: (+370 5 ) 2330 450
Faks: (+370 5 ) 2330 450
E-mail
Strona: www.zppl.lt
Godziny kontaktu: 9.00 - 16.00

 
 


Związek Prawników Polaków na Litwie

Prawo na co dzień: Artykuły

 

Dr Elżbieta Kuzborska, członek Związku Prawników Polaków na Litwie.

Ochrona praw konsumenta na Litwie (1. Zakup towarów i usług przez Internet)

W dzisiejszej rzeczywistości coraz bardziej popularne staje się zawieranie umów kupna-sprzedaży przez Internet. Co w przypadku, gdy kupujący chce zerwać umowę, zwrócić towar, odzyskać pieniądze. Czy przedsiębiorca ma prawo zwrócić jedynie część pieniędzy, albo zgodzić się jedynie na wymianę towaru?

Kupując przez Internet możemy w ciągu 14 dni od otrzymania towaru odstąpić od umowy. Zgodnie z prawem sprzedający w ciągu 14 dni od otrzymania od kupującego informacji o odstąpieniu od umowy ma obowiązek zwrócić całą zapłaconą przez kupującego kwotę, w tym pokryć koszta dostawy (za wyjątkiem sytuacji, w której kupujący wybrał inny sposób dostawy niż najtańszy, zaproponowany przez sprzedającego sposób).Zatem sprzedający nie może ograniczać prawa kupującego do zwrotu zakupionego przez Internet towaru – np. zwrócić jedynie część pieniędzy, dać jedynie możliwość wymiany towaru. Zwrot towaru nie jest jednak możliwy np. w przypadku towarów wyprodukowanych na zamówienie, zgodnie ze wskazówkami kupującego, towarów o krótkim terminie przydatności, rozpakowanych kosmetyków, bielizny, w niektórych przypadkach dotyczy to produktów alkoholowych, prasy (za wyjątkiem prenumerat), rzeczy nabytych na aukcji. Co ważne, jeżeli sprzedający w czasie zawierania umowy nie przedłożył kupującemu informacji o tym, że posiada on prawo do odstąpienia od umowy, kupujący nabywa prawo do odstąpienia od umowy w ciągu 12 miesięcy od dnia otrzymania towaru.

Kto pokrywa koszta zwrotu zakupionego przez Internet produktu?

Koszta związane ze zwrotem produktu pokrywa kupujący, za wyjątkiem przypadków, gdy zgodnie z umową kupna-sprzedaży są one pokrywane przez sprzedającego, lub w przypadku, gdy sprzedający właściwie nie poinformował kupującego o tym, iż to na niego spocznie ciężar kosztów zwrotu produktu.

Ostatnio popularny jest zakup towarów i usług poprzez strony internetowe oferujące tzw. bony zniżkowe, bony zakupowe,grupony. Czy jest to godny zaufania sposób na robienie zakupów?

Ważną rzeczą jest sprawdzenie w Internecie opinii i komentarzy dotyczących wiarygodności i uczciwości sprzedającego. Na stronie www.bankrotodep.lt można dowiedzieć się, czy wobec spółki nie została wszczęta procedura upadłościowa. Po drugie, należy bardzo uważnie zapoznać się z przedstawionymi w ofercie nabycia bonu warunkami – zwrócić uwagę na jego termin ważności, obowiązek dokonania wcześniejszej rezerwacji i temu podobne. Należy pamiętać o tym, że po „terminie ważności”bonu świadczenie przez przedsiębiorcę usług albo sprzedanie towaru będzie zależało wyłącznie od jego dobrej woli, może też być uzależnione od uiszczenia dodatkowej opłaty.

Z okazji urodzin otrzymaliśmy w prezencie bon zakupowy. Czy możemy go zwrócić sprzedawcy?

Nabycie tego rodzaju bonu jest swego rodzaju zawarciem umowy, zgodnie z którą kupujący, albo osoba wskazana w bonie ma obowiązek nabyć konkretne towary lub skorzystać z usług zgodnie ze wskazanymi w nim zasadami. Stąd, jeżeli bon wyraźnie wskazuje, iż jego zwrot nie jest możliwy, nie będzie można od umowy odstąpić i żądać zwrotu zapłaconych pieniędzy.         

Ochrona praw konsumenta na Litwie (2. Zakup towarów i usług przez Internet, c.d.)

Czego może żądać kupujący w przypadku, jeżeli sprzedający przed dłuższy czas nie dostarcza nabytego przez Internet towaru? Czy możemy wnosić o zapłacenie odsetek?

W takim przypadku kupujący ma prawo odstąpić od umowy i żądać zwrócenia zapłaconej kwoty oraz pokrycia doznanych w związku z brakiem dostawy strat (jeżeli będzie w stanie to uzasadnić i udowodnić).

Jakie kroki możemy podjąć w przypadku otrzymania niejakościowej usługi albo towaru kupionego przez Internet?

Może zdarzyć się tak, że po stwierdzeniu jakiejkolwiek nieprawidłowości nie możemy skontaktować się ze sprzedającym (podany numer telefonu nie odpowiada). Wówczas należy pisemnie zwrócić się do sprzedającego, przedstawiając swoje zażalenia oraz uwagi co do jakości produktu/usługi oraz żądania. W przypadku braku odpowiedzi w ciągu 10 dni, lub odpowiedzi nas niesatysfakcjonującej, należy również pisemnie zwrócić się do Urzędu Ochrony Praw Konsumentów (odpowiedni szablon można znaleźć na stronie www.vvtat.lt). Do pisma należy dołączyć dowody zawarcia umowy kupna-sprzedaży (np. dowód wpłaty, kopię korespondencji ze sprzedawcą).

Gdzie należy się zwrócić, jeżeli niedostarczany został towar kupiony przez Internet od sprzedawcy z innego państwa UE?

Przede wszystkim należy skontaktować się ze sprzedawcą, wskazując dowód i datę przelewu z żądaniem dostarczenia towaru albo zwrócenia pieniędzy. Generalną zasadą jest obowiązek sprzedającego dostarczenia towaru w ciągu 30 dni (jeżeli strony umowy nie umówiły się inaczej) od zawarcia umowy. W przypadku braku odpowiedzi, albo w przypadku odpowiedzi negatywnej możemy zwrócić się do Europejskiego Centrum Konsumenckiego, które jest uprawnione do rozstrzygania tego rodzaju sporów (www.ecc.lt).

Co w przypadku, w którym towar kupowaliśmy od sprzedawcy spoza kręgu państwa UE?

Wówczas litewskie instytucje oraz ECK nie będą odpowiednimi organami do rozpatrzenia zażalenia. W takiej sytuacji można zwrócić się do światowej sieci ochrony praw konsumentów  (http://www.econsumer.gov), tak, jak w każdym przypadku – załączając dowody zawarcia umowy, kopię korespondencji, szczegóły dotyczące sprzedawcy i inną,mającą związek z naszym zażaleniem, informację.

Ochrona praw konsumenta na Litwie (3. Zwrot jakościowego towaru.Zakup produktówspożywczych)

Czy istnieje możliwość zwrócenia rzeczy kupionej w czasie wyprzedaży albo w sklepie „po przecenie” (lit. „išparduotuvė“)?

W takimprzypadkurównieżobowiązuje zasada ogólna – w ciągu 14 dni od zakupu (jeżeli sprzedający nie określił dłuższego terminu) istnieje możliwość wymiany jakościowego produktu na analogiczną rzecz w innym rozmiarze/wymiarze, kolorze, formie. Należy jednakże pamiętać, iż zwrotowi lub zamianie nie podlegają np. jakościowe towary elektroniczne, zabawki, meble, bielizna, kosmetyki, perfumy, ubranka dziecięce, rajstopy, samochody, łódki, instrumenty muzyczne, zegarki, broń i naboje, dzieła sztuki.Z drugiej strony sam sprzedający może zgodzić się na zamianę lub zwrot również tych rzeczy. Ta sama zasada ma zastosowanie w przypadku zakupu rzeczy używanych – sprzedający może, ale nie musi zgodzić się na ich wymianę.

Co w przypadku, jeżeli w ciągu 14 dni pragniemy zwrócić jakościowe ubranie, z którego usunęliśmy metkę?

Towar, który chcemy zwrócić nie może być używany, uszkodzony – powinien być w takim stanie, by sprzedający mógł go wystawić na sprzedaż bez ponoszenia dodatkowych kosztów. Usunięcie etykietki trudno uznać za czynność, która mogłaby doprowadzić do niemożliwości ponownego sprzedania rzeczy, zatem generalnie nie może być przyczyną odmowy przyjęcia towaru.

Czy istnieje możliwość zwrócenia niejakościowego produktu spożywczego sprzedawcy?

Podobnie, jak w przypadku każdego innego niejakościowego zakupu –kupujący może żądać od sprzedającego zamiany produktu na jakościowy, zmniejszenia ceny produktu, zwrócenia zapłaconej za produkt kwoty. W tym przypadku kupujący powinien przedstawić dowód zawarcia umowy kupna-sprzedaży – paragon, fakturę, potwierdzający transakcję wyciąg z konta. W przypadku braku tego rodzaju dowodu, zwrot produktu albo jego wymiana będzie zależała od dobrej woli sprzedającego.

Nie rzadko mamy do czynienia z sytuacją, w której w momencie rozliczania się w sklepie spożywczym przy kasie okazuje się, że wskazana na etykiecie cena towaru jest w rzeczywistości wyższa. 

Sprzedający jest zobowiązany do oznakowania towarów w sposób zrozumiały dla kupującego, czyli podania na etykiecie ceny ostatecznej, z wliczonymi podatkami. Stąd mamy pełne prawo żądać, by dany produkt był nam sprzedany po cenie, która została wskazana na etykiecie lub na półce, w miejscu, w którym produkt był ułożony.

Czy możemy zwrócić sprzedawcy jakościowy produkt spożywczy?

Przyjęcie zwrotu jakościowego produktu spożywczego (z ważnym terminem przydatności, nieuszkodzonym opakowaniem itp.) zależy jedynie od dobrej woli sprzedającego. Może on, ale nie musi, na naszą prośbę dokonać wymiany produktu na inny, zwrócić zapłacone pieniądze.

 

Jarosław Skuder

Czym jest zachowek przy dziedziczeniu testamentowym?

Zachowek – forma ochrony interesów osób najbliższych spadkodawcy, pominiętych przez spadkodawcę w testamencie.

Zakłada się, że każdy człowiek w razie śmierci ma moralny obowiązek pozostawienia choćby części majątku najbliższym osobom do których utrzymania on miał obowiązek przyczyniać się, a może się zdarzyć że spadkodawca pominie takie osoby w swoim testamencie. Całkowite pozbawienie tych osób prawa do spadku przez spadkodawcę, który testamentem przekazał swój majątek komu innemu (np. dalszym krewnym lub osobie obcej), byłoby niesprawiedliwe.

W artykule 5.20 Kodeksu cywilnego Republiki Litewskiej jest wymieniony krąg osób, którym przysługuje zachowek. Krąg tych osób jest ograniczony, oparty jest na więzi rodzinnej między spadkodawcą a spadkobiercami.

Do zachowku są uprawnione dzieci, małżonek oraz rodzice spadkodawcy.

Należy zaznaczyć, że zachowek przysługuje tylko będącym na utrzymaniu w dzień śmierci testatora osobom z kręgu wymienionych.  W takim razie zachowek wynosi, niezależnie od treści testamentu połowę tego co otrzymałaby ta osoba przy dziedziczeniu ustawowym, gdyby testament nie istniał.

 

Kiedy testament można uznać za nieważny?

Często zdarza się, że spadkobierca po zapoznaniu z ostatnią wolą spadkodawcy w testamencie nie zostaje zadowolony z tego, jak został potraktowany przez testatora. Czuje się skrzywdzony, ponieważ uważał że należało mu się znacznie więcej lub w ogóle został pominięty przez spadkodawcę w testamencie.

W takiej sytuacji niektórzy spadkobiercy próbują unieważnić testament. Jednak nie jest łatwe podważyć zapisaną w testamencie ostatnią wolę spadkodawcy.

Przepisy prawne precyzyjnie określają, kiedy możliwe jest unieważnienie testamentu. W bardzo niewielu, ściśle określonych przypadkach.

Przepisy artykułu 5.16 Kodeksu cywilnego Republiki Litewskiej szczegółowo określają warunki, kiedy sporządzony przez testatora testament można uznać za nieważny.

Testament nie będzie uznany za ważny, jeśli:

1) Sporządziła go osoba, która nie posiada zdolności do czynności prawnych;

2) Sporządziła go osoba, której zdolność do czynności prawnych została ograniczona wskutek nadużywania alkoholu, narkotyków i środków toksycznych;

3) Jeśli treści testamentu nie można zrozumieć bądź jest ona niezgodna z przepisami prawa.

Testament może być uznany za nieważny i na podstawie innych przyczyn.

Próbując unieważnić testament z tych powodów w sądzie, trzeba udowodnić, że któryś z nich miał miejsce.

 

Czym jest wspólny testament małżonków?

Wspólny testament małżonków zawiera rozporządzenia na wypadek śmierci obydwu małżonków. Celem takiego testamentu jest w pierwszej kolejności pozostawienie wspólnego dorobku współmałżonkowi, dopiero w drugiej kolejności – innym spadkobiercom.

Wspólny testament małżonków można sporządzić jedynie w formie testamentu oficjalnego Wspólny testament małżonków jest podpisywany przez małżonków w obecności notariusza, który zatwierdza testament.

Żaden sporządzony przez jednego z małżonków testament będzie uznany za nieważny, jeśli jest sporządzony wspólny testament małżonków.

Każdy z małżonków do chwili otwarcia spadku ma możliwość unieważnić swoją wolę zapisaną we wspólnym testamencie, w takim razie będzie unieważniona i wola drugiego małżonka w sporządzonym testamencie, t. j. ten testament będzie unieważniony.

Należy też zaznaczyć iż wspólny testament małżonków traci ważność, jeśli do chwili otwarcia spadku zawarte małżeństwo przestaje istnieć, a nawet został złożony do sądu pozew rozwodowy.

Warto zaakcentować, że po śmierci jednego z małżonków nie ma możliwości zmiany treści testamentu.